ФИНЛЯНДИЯ ТАЪЛИМ ТИЗИМИНИНГ АФЗАЛЛИКЛАРИ, СИНФ РАҲБАРЛАРИНИНГ ЎҚУВЧИЛАР БИЛАН ИШ УСЛУБЛАРИ ВА МАКТАБ БОШҚАРИШДАГИ ЎРНИ
PDF

Keywords

Финляндия таълим тизими, PISA, синф раҳбари, мактаб бошқаруви, педагогик лидерлик, тақсимланган лидерлик, ишонч маданияти, ўқувчи фаровонлиги, таълим самарадорлиги, FIESDU.

How to Cite

Комилова Муроджон қизи, З. (2026). ФИНЛЯНДИЯ ТАЪЛИМ ТИЗИМИНИНГ АФЗАЛЛИКЛАРИ, СИНФ РАҲБАРЛАРИНИНГ ЎҚУВЧИЛАР БИЛАН ИШ УСЛУБЛАРИ ВА МАКТАБ БОШҚАРИШДАГИ ЎРНИ. JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN UZBEKISTAN, 4(09), 18–28. Retrieved from https://scienceinno.org/index.php/jsiru/article/view/277

Abstract

Ушбу мақолада Финляндия таълим тизимининг жаҳон миқёсида эришган натижалари ва асосий афзалликлари, Финляндия синф раҳбарларининг ўқувчилар билан ишлашдаги ўзига хос услублари ҳамда мактаб бошқарувидаги стратегик роли комплекс таҳлил қилинади. Мақола PISA натижалари, OECD тадқиқотлари, FIESDU лойиҳаси доирасида 2025 йилда Финляндия мактабларига уюштирилган ташриф кузатишлари ва халқаро педагогика олимлари асарлари асосида ёзилган. Финляндия тажрибасининг Ўзбекистон умумтаълим мактабларига татбиқ этилиши учун илмий-амалий тавсиялар баён этилади.

PDF

References

1. OECD. PISA 2022 Results (Volume I): The State of Learning and Equity in Education. — Paris: OECD Publishing, 2023.

2. FIESDU (Developing a Finland-Inspired Education System in Uzbekistan) лойиҳаси расмий ҳужжатлари. — Тошкент: А. Авлоний номидаги МПМИ, 2024–2026.

3. OECD. TALIS 2021 Results (Vol. I): Teachers and School Leaders as Lifelong Learners. — Paris: OECD Publishing, 2022.

4. OECD. Education at a Glance 2023: OECD Indicators. — Paris: OECD Publishing, 2023.

5. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 28 январдаги ПФ-60-сон Фармони «Янги Ўзбекистоннинг тараqqиёт стратегияси тўғрисида».

6. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 28 апрелдаги ПФ-97-сон Фармони «Ўзбекистон Республикасини 2030 йилгача рақамли ривожлантириш концепциясини тасдиқлаш тўғрисида».

7. Sahlberg P. Finnish Lessons 2.0: What Can the World Learn from Educational Change in Finland? 2nd ed. — New York: Teachers College Press, 2015. — 272 p.

8. Darling-Hammond L. Powerful Teacher Education: Lessons from Exemplary Programs. — San Francisco: Jossey-Bass, 2006. — 368 p.

9. Hattie J. Visible Learning: A Synthesis of Over 800 Meta-Analyses Relating to Achievement. — New York: Routledge, 2009. — 392 p.

10. Rogers C. Freedom to Learn. — Columbus: Merrill, 1969. — 358 p.

11. Schon D.A. The Reflective Practitioner: How Professionals Think in Action. — New York: Basic Books, 1983. — 374 p.

12. Salmivalli C. Bullying and the Peer Group: A Review // Aggression and Violent Behavior. — 2010. — Vol. 15, №2. — P. 112–120.

13. Johnson D.W., Johnson R.T. Cooperative Learning: The Foundation for Active Learning. — In: Active Learning — Beyond the Future. — InTech, 2018.

14. Deci E.L., Ryan R.M. The "What" and "Why" of Goal Pursuits: Human Needs and the Self-Determination of Behavior // Psychological Inquiry. — 2000. — Vol. 11, №4. — P. 227–268.

15. Epstein J.L. School, Family, and Community Partnerships: Preparing Educators and Improving Schools. 2nd ed. — Boulder: Westview Press, 2011. — 670 p.

16. Spillane J.P. Distributed Leadership. — San Francisco: Jossey-Bass, 2006. — 128 p.

17. Leithwood K., Seashore Louis K. Linking Leadership to Student Learning. — San Francisco: Jossey-Bass, 2012. — 304 p.

18. DuFour R., DuFour R., Eaker R. Revisiting Professional Learning Communities at Work: New Insights for Improving Schools. — Bloomington: Solution Tree, 2008. — 552 p.

19. Dweck C.S. Mindset: The New Psychology of Success. — New York: Random House, 2006. — 276 p.

20. Lonka K. Phenomenal Learning from Finland. — Helsinki: Edita, 2018. — 224 p

21. Hautamäki J. et al. Developing Education in Finland. — Helsinki: Ministry of Education, 2023. — 180 p.

22. Fullan M. Leading in a Culture of Change. — San Francisco: Jossey-Bass, 2001. — 157 p.

23. Finnish National Agency for Education (FNAE). — URL: https://www.oph.fi/en

24. Wilma — Мактаб маълумот тизими (Финляндия). — URL: https://www.visma.fi/wilmaplus

25. KiVa Antibullying Programme. — URL: https://www.kivaprogram.net

26. AllThingsPLC — Professional Learning Communities. — URL: https://www.allthingsplc.info

27. Ўзбекистон Республикаси Халқ таълими вазирлиги. — URL: https://uzedu.uz