Abstract
Annotatsiya: Ushbu maqolada neyroendokrin regulyatsiya tizimining izdan chiqishi natijasida stressga chidamlilikning pasayishi va metabolik sindrom rivojlanishining asosiy mexanizmlari ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Gipotolamo-gipofizar-o‘rta buyrak usti bezi (GHO‘B) o‘qining surunkali faollashuvi, kortizolning yuqori darajada uzoq saqlanishi, insulin rezistentligi, abdominal semirish, dislipidemiya va yallig‘lanish mediatorlari o‘zaro bog‘liq patologik jarayonlarning markazida turishi ko‘rsatib berilgan. Shuningdek, stress gormonlarining markaziy nerv tizimi, energiya almashinuvi, ishtaha regulyatsiyasi va gomeostatik tizimlarga ta’siri yoritilgan. Maqolada ushbu mexanizmlarni o‘rganishning klinik ahamiyati hamda metabolik sindromni oldini olish va davolash bo‘yicha yondashuvlar ilmiy asosda bayon etilgan.
References
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Abdurahmonov S., Raximova D. Endokrin tizim fiziologiyasi va patologiyasi. – Toshkent: Tibbiyot nashriyoti, 2020.
2. Jo‘rayev Q., Xudoyorov B. Stress fiziologiyasi va adaptatsiya mexanizmlari. – Samarqand: SamDU nashriyoti, 2019.
3. Rasulova M. Metabolik sindrom: etiologiyasi, patogenezi va klinik ko‘rinishlari. – Buxoro: Tibbiyot Akademiyasi, 2021.
4. Chrousos G.P. Stress and Disorders of the Stress System. Nature Reviews Endocrinology, 2009