QORA MATERIYA, QORA ENERGIYA VA GRAVITATSION TO‘LQINLARGA OID ZAMONAVIY QARASHLARNING NAZARIY ASOSLARI
PDF

Keywords

qora materiya, qora energiya, gravitatsion to‘lqinlar, kosmologiya, ΛCDM modeli, LIGO, Planck observatoriyasi, umumiy nisbiylik nazariyasi, galaktikalar, koinot evolyutsiyasi.

How to Cite

Saidova , M., & Bahranova Islomovna, U. (2026). QORA MATERIYA, QORA ENERGIYA VA GRAVITATSION TO‘LQINLARGA OID ZAMONAVIY QARASHLARNING NAZARIY ASOSLARI. JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN UZBEKISTAN, 4(06), 99–105. Retrieved from https://scienceinno.org/index.php/jsiru/article/view/205

Abstract

Mazkur maqolada zamonaviy kosmologiyaning eng dolzarb muammolaridan biri hisoblangan qora materiya, qora energiya va gravitatsion to‘lqinlarning nazariy asoslari tahlil qilinadi. Koinot tarkibining katta qismini tashkil etuvchi qora materiya va qora energiyaning fizik tabiati hamda ularning olam evolyutsiyasidagi o‘rni zamonaviy kuzatuv natijalari asosida yoritilgan. Shuningdek, Albert Eynshteyn tomonidan ilgari surilgan umumiy nisbiylik nazariyasining muhim bashoratlaridan biri bo‘lgan gravitatsion to‘lqinlarning kashf etilishi va ularning astrofizik tadqiqotlardagi ahamiyati tahlil qilingan. Tadqiqot davomida Planck kosmik observatoriyasi ma’lumotlari, LIGO hamda Virgo ilmiy hamkorliklari natijalari asosida zamonaviy kosmologik modelning asosiy xususiyatlari yoritilgan. Olingan natijalar qora materiya, qora energiya va gravitatsion to‘lqinlar zamonaviy astrofizika hamda kosmologiya rivojlanishining fundamental yo‘nalishlari ekanligini ko‘rsatadi.

PDF

References

1. Planck Collaboration. Planck 2018 Results. VI. Cosmological Parameters // Astronomy & Astrophysics. – 2020. – Vol. 641. – A6.

2. Abbott B.P., Abbott R., Abbott T.D. et al. Observation of Gravitational Waves from a Binary Black Hole Merger // Physical Review Letters. – 2016. – Vol. 116. – No. 6. – 061102.

3. Bertone G., Hooper D. History of Dark Matter // Reviews of Modern Physics. – 2018. – Vol. 90. – No. 4. – 045002.

4. Riess A.G., Filippenko A.V., Challis P. et al. Observational Evidence from Supernovae for an Accelerating Universe and a Cosmological Constant // The Astronomical Journal. – 1998. – Vol. 116. – P. 1009–1038.

5. Einstein A. Die Grundlage der allgemeinen Relativitätstheorie // Annalen der Physik. – 1916. – Vol. 49. – P. 769–822.