Keywords
How to Cite
Abstract
Ushbu maqolada semizlik va qandli diabet kasalliklarida jismoniy faollikning ahamiyati ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilingan. Semizlik va diabet bugungi kunda global miqyosda keng tarqalgan metabolik kasalliklar bo‘lib, ular inson salomatligi va hayot sifatiga jiddiy salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Maqolada ushbu kasalliklarning kelib chiqish sabablari, rivojlanish mexanizmlari hamda ularning oldini olish va nazorat qilishda jismoniy mashqlarning o‘rni yoritilgan.
Tadqiqotda muntazam jismoniy faollikning organizmda glyukoza almashinuvi, insulin sezgirligi va yog‘ metabolizmiga ta’siri ko‘rib chiqilgan. Aerob mashqlar, kuch mashqlari va umumrivojlantiruvchi jismoniy faollik semizlikni kamaytirish hamda 2-tip diabetni nazorat qilishda samarali vosita sifatida baholangan.
Shuningdek, jismoniy faollikning yurak-qon tomir tizimi, nafas olish tizimi va umumiy metabolik jarayonlarga ijobiy ta’siri ilmiy manbalar asosida asoslab berilgan.Maqolada sog‘lom turmush tarzi, to‘g‘ri ovqatlanish va muntazam jismoniy mashqlar uyg‘unligi semizlik va diabet profilaktikasining asosiy sharti ekanligi ta’kidlangan. Shuningdek, jismoniy faollikning psixologik holatga ta’siri va motivatsiyani oshirishdagi roli ham yoritilgan.
References
1. World Health Organization. (2022). Obesity and overweight. Geneva: WHO.
2. .World Health Organization. (2021). Diabetes mellitus fact sheet. Geneva: WHO.
3. American Diabetes Association. (2023). Standards of medical care in diabetes. Arlington, VA: ADA.
4. Centers for Disease Control and Prevention. (2022). Physical activity and health. Atlanta, GA: CDC.
5. American College of Sports Medicine. (2021). ACSM’s guidelines for exercise testing and prescription. Philadelphia: Wolters Kluwer.
6. Salomov, R. S. (2017). Jismoniy tarbiya nazariyasi va metodikasi. Toshkent: O‘qituvchi.
7. .Axmedov, A. G‘. (2019). Sport tibbiyoti asoslari. Toshkent: Ilm-ziyo.
8. Ismoilov, E. I. (2020). Sog‘lom turmush tarzi va jismoniy faollik. Toshkent: Fan va texnologiya.
Abdurahmonov, A. A. (2018).
9. Endokrin tizim kasalliklari va jismoniy faollik. Toshkent: Tibbiyot nashriyoti.
Nurmatov, B. N. (2022).
10. Metabolik kasalliklar va sport reabilitatsiyasi. Samarqand: Samarqand davlat universiteti nashri.